Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın bütün sonuçlarında uzlaştığı durumlarda mahkemede genellikle tek duruşmada tamamlanan bir yoldur. Ama “anlaşmalı” olması, her başvurunun kabul edileceği anlamına gelmez. Kanun bu yol için bazı şartlar arar.
Aşağıda bu şartları, protokolde nelerin yer alması gerektiğini ve duruşmada neler olduğunu anlatıyorum.
Anlaşmalı boşanmanın şartları
Türk Medeni Kanunu m.166/3’e göre anlaşmalı boşanma için:
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi,
- Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda tarafların anlaşması gerekir.
Evlilik bir yıldan kısa sürdüyse eşler anlaşmış olsa bile dava çekişmeli boşanma olarak görülür.
Protokolde neler yer almalı?
Protokol, eşlerin anlaştığı konuları yazılı hâle getirdiği metindir. Uygulamada şu başlıklar yer alır:
- Velayetin kimde olacağı ve diğer eşin çocukla kişisel ilişkisinin günleri,
- Çocuk için ödenecek iştirak nafakası,
- Eşlerden birine yoksulluk nafakası ödenip ödenmeyeceği,
- Maddi ve manevi tazminat talepleri,
- Ev, araç ve diğer malların nasıl paylaşılacağı.
Mal paylaşımının protokolde açıkça düzenlenmemesi, boşanmadan sonra ayrı bir dava açılmasına yol açabilir.
Duruşmada ne olur?
Hâkim iki eşi de bizzat dinler ve protokolü okur. Protokolü çocukların ve eşlerin yararına uygun bulmazsa değişiklik yapabilir; eşler bu değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir (TMK m.166/3).
Karar ne zaman kesinleşir?
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresi geçtiğinde karar kesinleşir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.345). Eşler duruşmada istinaf hakkından feragat ederse kesinleşme beklenmeden nüfus kaydına işlenmesi süreci başlar.




